ارزیابی و مقایسه کارایی مالی شرکت های صنعتی عضو بازار بورس اوراق بهادار با بهره گیری از تلفیق روش های کارت امتیازی متوازن و رویکرد تحلیل پوششی داده‌ ها

قسمتی از متن پایان نامه :

2-4-2- عوامل مؤثر در کارایی

معمولا عوامل موثر در بهره‌وری در کارایی هم تأثیر دارند و موجب افزایش یا کاهش آن می شوند. عوامل موثر در بهره‌وری به دو دسته کلی عوامل درون‌سازمانی(در اختیار و قدرت سازمان) و عوامل برون سازمانی یا محیطی که در کوتاه مدت خارج از کنترل سازمان هستند، تقسیم می شوند:

  • عوامل درون سازمانی:
  1. عوامل سخت‌افزاری: ماشین‌آلات و تجهیزات و ابزار، تکنولوژی، مواد اولیه ،منابع مالی و زمین؛
  2. عوامل نرم‌افزاری: اطلاعات، دستورالعملها، نقشه‌ها و فرمولها؛
  3. عوامل بشر‌افزاری یا مغزافزاری:

الف) نیروی انسانی: توانایی، تخصص، تجربه، تحصیلات، انگیزه، محیط کار و برخوردهای مدیریت؛

ب‌) مدیریت: فلسفه و سبک مدیریت، دسترسی به تکنولوژی های اطلاعاتی و ….

  • عوامل برون سازمانی

عوامل برون‌سازمانی عواملی هستند که در بهره‌وری بسیار مؤثر هستند اما بنگاه ها قادر به کنترل آنها نیستند؛ مانند: سیاست های دولت، قوانین و مقررات ملی و بین‌المللی، محیط کار، دسترسی به منابع مالی، برق، آب، حمل و نقل، ارتباطات و مواد اولیه و …( طاهری،1378، ص 58-59.)

2-4-3- انواع کارایی

فارل[1] در سال 1957 مطالعه جامعی در خصوص انواع کارایی بنگاه و نحوه اندازه­گیری آن به اقدام آورد. اساسا سه نوع کارایی توسط فارل مطرح گردید که به اظهار هر یک پرداخته می­گردد:

الف)کارایی فنی             ب)کارایی تخصیصی        ج)کارایی اقتصادی یا کارایی کل

کارایی تکنیکی: توانایی یک بنگاه برای بدست آوردن حداکثر ستاده از مجموعه ای از نهاده ها را منعکس می نماید. این کارایی با بهره گیری از نهاده ها(نیروی انسانی، سرمایه، ماشین آلات و..)برای تولید ستاده یا نسبت به بهترین عملکرد در یک نمونه از بنگاه های محدود ارتباط دارد. به بیانی دیگر، با فرض فناوری یکسان برای بنگاه ها، عدم اتلاف نهاده ها در تولید مقدار مشخصی از ستادها مورد توجه می باشد. به یک سازمان فعال که بهترین عملکرد را در مقایسه با سایر سازمان ها در همان نمونه دارد، یک سازمان کاملا کارا از لحاظ تکنیکی اطلاق می گردد. سازمان ها پیش روی عملکرد بهترین سازمان محک زده می شوند و کارایی تکنیکی آنها به عنوان درصدی از بهترین عملکرد اظهار می گردد. کارایی تکنیکی به واسطه مقیاس تولید می باشد و بر مبنای روابط فنی و نه قیمت و یا هزینه ها می باشد. (میرجلیلی و دیگران،98،1389).

       کارایی تخصیصی[2]: توانایی یک بنگاه را برای بهره گیری از نهاده ها در نسبت های بهینه با در نظر داشتن قیمت های متناظر نهاده ها منعکس می نماید . این کارایی به حداقل سازی هزینه تولید با انتخاب مناسب نهاده ها برای سطح داده شده از ستاده و یا با در نظر داشتن مجموعه ای از قیمت های نهاده ها مربوط می گردد. با این فرض که سازمان مورد نظر از لحاظ تکنیکی کاملا کارا باشد،کارایی تخصیصی به صورت یک مقدار درصدی اظهار می گردد به طوری که مقدار صد درصد نشان می دهد که سازمان از نهاده هایش به نسبت هایی بهره گیری می کند که هزینه هایش را حداقل می کند.  به گونه کلی کارایی تخصیصی نشان دهنده توانایی بنگاه برای بهره گیری از ترکیب بهینه عوامل تولید با در نظر داشتن قیمت آن عوامل می باشد که حداقل هزینه را در پی داشته باشد. این کارایی در روش تحلیل پوششی داده یا با قرار دادن قیمت محصول و هزینه عوامل تولید به عنوان وزن های آنها قابل محاسبه می باشد.

کارایی اقتصادی )هزینه[3] (: به ترکیبی از کارایی تکنیکی و کارایی تخصیصی مربوط می باشد.  یک سازمان تنها درصورتی دارای کارایی هزینه می باشد که هم از لحاظ تکنیکی وهم از لحاظ تخصیصی کارا باشد. کارایی هزینه به صورت حاصل ضرب برداری مقادیر کارایی های تکنیکی و تخصیصی محاسبه می گردد.  پس یک سازمان تنها زمانی می تواند به کارایی هزینه صد درصد دست یابد که 100درصد کارایی را هم از لحاظ تکنیکی و هم از لحاظ تخصیصی داشته باشد(همان منبع ،100).

کارایی مقیاس: با فرض بازدهی ثابت نسبت به مقیاس، اندازه سازمان در تعیین کارایی نسبی مورد توجه قرار نمی گیرد وسازمانهای کوچک می توانند ستاده ها را با همان نسبتهای نهاده به ستاده سازمان های بزرگتر تولید نمایند. این فرض در حالتی می باشد که عدم صرفه های مقیاس وجود ندارد، به طوری که دو برابر کردن همه نهاده یا منجر به دو برابر شدن تمام ستاده ها خواهد گردید. به هر حال این فرض برای خدماتی که صرفه های مقیاس دارند (بازده صعودی نسبت به مقیاس) و برای سایر خدمات، سازمان ها ممکن می باشد بزرگ باشند و عدم صرفه جویی در مقیاس داشته باشند یا بازدهی نزولی نسبت به مقیاس( که در این حالت دو برابر کردن همه نهاده ها منجربه کمتر از دو برابر شدن ستاده ها خواهد گردید نامناسب می باشد(مجیبی وهمکاران،284،1392).

[1]. Farel

[2]. Allocative Efficiency

[3]. Economic Efficiency

سوالات یا اهداف پایان نامه :

  سوال پژوهش:

– آیا کارایی  شرکتهای صنعتی  به لحاظ مالی و دیگر عوامل مناسب بوده یا خیر؟

ارزیابی و مقایسه کارایی مالی شرکت های صنعتی عضو بازار بورس اوراق بهادار با بهره گیری از تلفیق روش های کارت امتیازی متوازن و رویکرد تحلیل پوششی داده‌ ها

شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

پایان نامه - تز - رشته حسابداری